სამედიცინო მონაცემებით, მიოკარდიუმის ინფარქტით ყოველ ასი ათას მოსახლეზე 20-29 წლამდე ასაკის 8 ადამიანი ავადმყოფდება, 30-39 წლის ასაკში - 76 ადამიანი, ხოლო 40-დან 49 წლამდე ასაკში - 213 ადამიანი. ეს არის პასუხი კითხვაზე, თუ რა ასაკიდან უნდა დავიწყოთ სირბილი.
სირბილი საჭიროა, რომ თავიდან ავიცილოთ მიოკარდიუმის ინფარქტი, არტერიული ჰიპერტენზია და გულ-სისხლძარღვთა ბევრი სხვა დაავადება 20-25 წლის ასაკში - ასე გვირჩევენ მედიცინის წარმომადგენლები. სირბილისთვის საჭიროა ნებისყოფა, რომელმაც სიზარმაცეს უნდა აჯობოს. სირბლის დაწყების აუცილებელი წინაპირობა დისციპლინა და ნებისყოფაა. ეს არის ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ელემენტი მათთვის, ვისაც სურს იყოს ჯანმრთელი.
დამწყებ მორბენალებს სირბილის დაწყებიდან ცოტა ხანში დისკომფორტის პერიოდი ეწყებათ - სტკივათ ფეხები, უჭირთ სუნთქვა, იზრდება ქოშინი. სპორტში ამ პერიოდს "მკვდარ წერტილს" ეძახიან. ამ დროს ბევრი დამწყები მორბენალი ცდილობს სირბილის შეწყვეტას ან ტემპის დაკლებას და 1 კილომეტრის დაფარვას 7-8 წუთის ნაცვლად 7-11 წუთს ანდომებენ.
თუმცა, დიდი ძალისხმევის შემდეგ საჭიროა "მკვდარი წერტილის" დაძლევა, ამისათვის კი კარგი იქნება, თუ დამწყები მორბენლები სირბილის ტემპს არ დაუკლებენ და იმას შეინარჩუნებენ, რაც დასაწყისში ჰქონდათ. ამის შედეგად დისკომფორტი რაღაც პერიოდის შემდეგ გაქრება, დაღლა და ქოშინი აღარ შეგაწუხებთ, დარეგულირდება სუნთქვა და გულისცემა, ხოლო სირბილი მარტივი და სასიამოვნო გახდება.
ექიმები და ფიტნეს ინსტრუქტორები გვირჩევენ, რომ სანამ სირბილს დაიწყებდეთ, სჯობს, კონსულტაცია ექიმებთან გაიაროთ.
"ეს არ არის უბრალოდ სიტყვები. თუ ადამიანს თანდაყოლილი გულის დაავადება აქვს ან ცუდი სისხლის მიმოქცევა, ექიმი ვალდებულია გააფრთხილოს პაციენტი მომავალი ფიზიკური დატვირთის შედეგად გამოწვეული დაავადების შესახებ. შესაძლოა, მისცეს მითითება ან ინდივიდუალური ვარჯიში დაუნიშნოს", - ამბობენ მედიკოსები.
დამწყები მორბენლებისთვის თავიდან რეკომენდებულია, რომ 20-45 წლამდე ასაკის ადამიანებმა ერთი კილომეტრი 7 წუთში დაფარონ, 50-60 წლის ადამიანებმა 8 წუთში, ხოლო 60-70 წლის მორბენლებმა ერთი კილომეტრი 9 წუთში გაირბინონ. ქალებისთვის, რა თქმა უნდა, დროის ფაქტორი შეიძლება კიდევ უფრო გაიზარდოს.
დასაწყისში კარგი იქნება, თუ სირბილს მშრალ ამინდში დაიწყებთ - გვიან გაზახულზე ან ზაფხულში. უმჯობესია, თუ ჰაერის ტემპერატურა 25 გრადუსზე მეტი იქნება და ზამთრის ქარიან დღეებს მოერიდებით.
რომელ ასაკში რამდენი კილომეტრის გარბენაა ოპტიმალური ვარიანტი? როგორც ფიტნეს-ინსტრუქტორები გვირჩევენ, 25-49 წლის ასაკში კარგია, თუ ადამიანები 5 კილომეტრს 35-40 წუთში გაირბენენ, 50 წელს ზემოთ ადამიანებისთვის კი საკმარისია 3-4 კილომეტრის გარბენა 20-25 წუთში.
სირბილის შემდეგ არავითარ შემთხვევაში არ დაწვეთ, პირიქით, აქტიურად იმუშავეთ.
სირბილი აძლიერებს იმუნიტეტს და ხელს უშლის არტერიული ჰიპერტენზიისა და გულის იშემიური დაავადების განვითარებას, ხშირად კურნავს თავის ტკივილს. საწყის ეტაპზე სირბილმა შეიძლება გამოიწვიოს სხეულის, ფეხების, წელის ტკივილი. ჩვეულებრივად, ყველა ეს მოვლენა პირველი ორი კვირის განმავლობაში გაივლის, ხოლო მასაჟი და აბაზანა ამ პრობლემების მალე მოგვარებაში კიდევ უფრო დაგეხმარებათ.
სირბილი ძვალს კიდევ უფრო მტკიცეს ხდის. კვლევებმა აჩვენა, რომ სირბილი უფრო მეტად უწყობს ხელს ძვლის სიმტკიცეს, ვიდრე აერობიკა. მისურის უნივერსიტეტში ჩატარებულმა კვლევებმა ცხადყო, რომ ველოსიპედისტთა 63%-ს და მორბენალთა მხოლოდ 19%-ს ჰქონდა მყიფე ხერხემლის მალები და მენჯის ძვალი.
შეარჩიეთ იდეალური დრო ვარჯიშისთვის
ზოგი ამტკიცებს, რომ დილით ვარჯიში მავნებელია, რადგან ორგანიზმს ისევ სძინავს, ზოგი კი ამბობს, რომ დილით სირბილი მთელი დღის ტონუსს გვაძლევსო. ირბინეთ მაშინ, როცა ეს თქვენთვის ხელსაყრელია. თუ ადრე ადგომა გიჭირთ, საღამოობით ირბინეთ.
დროს ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, გააჩნია, თქვენთვის რომელია იდეალური. თუ დილას ადრე ადგომა გიჭირთ, სამსახურში ან სასწავლებელში ხართ წასასვლელი და სირბილს ვერ ასწრებთ, მაშინ ჯობია, საღამოს ირბინოთ.
იდეალური დრო არის ის, რომელიც თქვენ გაწყობთ. თუ საღამოს სირბილი აირჩიეთ, უნდა გაითვალისწინოთ, რომ დაძინებამდე მინიმუმ 2 საათით ადრე უნდა ირბინოთ, რადგან ვარჯიშის შემდეგ ორგანიზმი აღგზნებულია და თუ მაშინვე დაწვებით, შეიძლება უძილობა გამოიწვიოს.
სირბილის დაწყებამდე საჭიროა მოთელვითი ვარჯიშები. როცა სხეული და კუნთები მომზადებულია ფიზიკური დატვირთვისთვის, მაშინ არ უჭირს "ტემპში მუშაობა". სირბილის შემდეგაც აუცილებელია მსუბუქი ვარჯიშები, რომ მეორე დღეს კუნთების ტკივილმა არ შეგაწუხოთ.
მათ, ვისაც გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადება აწუხებთ, სირბილის დაწყებამდე კონსულტაცია უნდა გაიარონ მკურნალ ექიმთან, რათა სირბილის დროს დატვირთვის ინდივიდუალური გრაფიკი შეუდგინონ. დილით სირბილს ორგანიზმზე ისეთივე გავლენა აქვს, როგორიც საღამოს სირბილს.
სირბილის შემდეგ ცოტა წაივარჯიშეთ
სირბილი აუმჯობესებს განწყობას და ალამაზებს ფიგურას, თუმცა, სირბილის შემდეგ გაჩერება რეკომენდებული არ არის. სასურველია ცოტა ხნით წაივარჯიშოთ. სანამ გაჩერდებით, გაივარჯიშოთ მკერდის, ხელების, ზურგის კუნთები.
სირბილის დროს მხოლოდ ცხიმი არ იწვება, ორგანიზმი ამ დროს კარგავს დიდი რაოდენობით სითხეს. ამიტომაც აუცილებელია, საკმარისი რაოდენობის სითხე მიიღოთ. სირბილის ერთი საათი დამატებით ერთ ლიტრ სითხეს უნდა უდრიდეს. თუ ორგანიზმს სითხე მოაკლდება, შეიძლება ადამიანს თავის ტკივილები დაეწყოს.
მშიერ კუჭზე ვარჯიში ცხიმს არ წვავს. შიმშილის გამო შეიძლება ცუდადაც კი გახდეთ, თუმცა, დილით სირბილი პირდაპირ ჭამის შემდეგ არ შეიძლება. ეს, გარდა იმისა, რომ ორგანიზმისთვის დამატებითი დატვირთვაა, ხელს უშლის წონის კლებასაც, რაც სირბილის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია. დილას მსუბუქად ისუზმეთ და ცოტა ხნის შემდეგ დაიწყეთ სირბილი.
სირბილის შემდეგ ჭამა თქვენს მიზანზეა დამოკიდებული: თუ გახდომა გსურთ, დასაშვებია მხოლოდ ადვილად ასათვისებელი მცირე ულუფა, მაგალითად, ხაჭო, მაწონი, ბოსტნეულის სალათა. ვისაც ჭარბი წონა არ აწუხებს, შეუძლია საკვების ჩვეულებრივი ულუფის მიღება.
სირბილი უნდა დაიწყოთ გაღვიძებიდან 2 საათის შემდეგ - ასეთია ორგანიზმის ბიოლოგიური განრიგი.
იმისათვის, რომ სირბილი გახდეს სამკურნალო და ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო, ექიმები რამდენიმე რჩევის გათვალისწინებას გვირჩევენ.
კარგია, თუ თავდაპირველად სარბენად არჩეულ მანძილს შეინარჩუნებთ და ყოველდღე სხვადასხვა დისტანციით არ ირბენთ. გარდა ამისა, სჯობს მარტომ ირბინოთ, რომ სხვის ტემპს არ ელოდოთ.
ცივ ამინდში, ქარსა და 25 გრადუსზე დაბალ ტემპერატურაზე, სჯობს, სახლში ივარჯიშოთ.
თუ გარკვეულ ეტაპზე ვარჯიშმა ცუდად გაგხადათ, სჯობს, დაუყოვნებლივ შეწყვიტოთ სირბილი.
თუ სიცხე გაქვთ, სირბილი სხვა დროისთვის გადადეთ და განაახლეთ მას შემდეგ, როცა გამოჯანმრთელდებით.
გადაჭარბებული დაღლილობისას, უძილო ღამისა და სტრესული სიტუაციების შემდეგ სირბილს მოერიდეთ.
არ დაიწყოთ სირბილი თვითნებურად. თუ რამე გაწუხებთ, სჯობს, ექიმს მიმართოთ და მისი კონტროლით დაიწყოთ სირბილი. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, თქვენს სირბილს უკუჩვენება მოჰყვეს.