"მშენებლობის შეჩერების უფლება არ გვაქვს, რადგან ქალაქი უნდა განვითარდეს," - აცხადებს საკრებულოს თავმჯდომარე იმ მშენებლობების კომენტირებისას, რომლებიც, ერთი მხრივ, თბილისის იერსახეს აშკარად ამახინჯებენ, მეორე მხრივ, როგორც ამბობს, ფორმალურად კანონიერად მიმდინარეობს.

"მშენებლობის ნებართვები ხშირ შემთხვევაში არასწორ ადგილებშია გაცემული - სარეკრეაციო ზონებში, მაგრამ კომპანიებს აშენების უფლება ოფიციალურად მოპოვებული აქვთ... მერიაში ინტენსიური მუშაობა დაწყებულია და ველით, რომ 2-3 თვეში ყველაფერი წესრიგისაკენ წავა," - ამბობს თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე გიორგი ალიბეგაშვილი ქალაქში საცობებზე საუბრისას და დასძენს, რომ უცხოელი კოლეგების დახმარებით, მოქალაქეებისათვის ერთ-ერთი ყველაზე შემაწუხებელი პრობლემა - საცობები - მალე მოგვარდება.

"რეზონანსთან" ინტერვიუში იგი დედაქალაქისათვის საინტერესო და მტკივნეულ სხვა თემებზეც საუბრობს, როგორიცაა მომრავლებული მშენებლობები, "პანორამა-თბილისის" პროექტი, "სითი-პარკთან" გაჭიანურებული მოლაპარაკებები და ა.შ.

ალიბეგაშვილმა დედაქალაქის განვითარების გენერალურ გეგმაზეც ისაუბრა, რომელშიც ცვლილებები შედის და დაგვპირდა, რომ დაახლოებით ერთ წელიწადში თბილისს ექნება დოკუმენტი, რომელშიც მისი განვითარებისა და განაშენიანების გრძელვადიანი სტრატეგია იქნება ასახული. შედეგად, ყველაფერი სისტემაში მოექცევა, რაც ბოლო წლების განმავლობაში დარღვეული იყო.

გიორგი ალიბეგაშვილი: პირველ რიგში, ხაზი მინდა გავუსვა იმ გარემოებას, რომ წლების განმავლობაში ქალაქის განვითარების გენერალური გეგმა არ ფუნქციონირებდა და ეს გამოწვევა ჩვენი საკრებულოსათვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო. ამიტომ, მერიასთან ერთად მუშაობა დავიწყეთ. ამისათვის შესაბამისი თანხა უკვე გამოყოფილია და როცა გენგეგმის შემუშავება დასრულდება, ის ბევრ რამეს დაარეგულირებს. მიწათსარგებლობის პრინციპებს მოაქცევს სისტემაში და აგრეთვე, ქალაქის განაშენიანების შემდგომ პერსპექტივასაც.

გენერალური გეგმის შემუშავება დედაქალაქის მდგრად განვითარებასა და მოსახლეობისათვის უსაფრთხო, ჯანსაღი საცხოვრებელი პირობების ჩამოყალიბებას უზრუნველყოფს. აგრეთვე, გრძელვადიანი ქალაქმშენებლობითი სტრატეგიის განსაზღვრასა და ტერიტორიის სამშენებლო განვითარების მართვის ქმედითი ინსტრუმენტის შექმნას. ამ პროექტის განსახორციელებლად ბიუჯეტში 2,3 მილიონი ლარი უკვე ჩადებულია.

"რეზონანსი": რამდენად შეიცვლება იგი და დაეყრდნობა თუ არა ძველ გენგეგმას?

გ.ა: ზოგადად, წინსვლა თუ გვინდა, წარსული გამოცდილებაც უნდა გამოვიყენოთ და თანამედროვე მიდგომებიც. ასე რომ, ქალაქის განვითარების იმ ძველ გენერალურ გეგმას ნაწილობრივ გამოვიყენებთ, თუმცა თანამედროვე გამოწვევებიდან გამომდინარე, მასში ბევრი სიახლეც შევა. პროექტი უკვე სამუშაო პროცესშია და დაახლოებით ერთო წლის შემდეგ უკვე ხელთ გვექნება დოკუმენტი, რომელიც ჩვენს ქალაქს იერსახესაც შეუნარჩუნებს და ეკოლოგიურადაც ყველაფერს მოუწესრიგებს.

"რ": ხომ არ იქნება იმის საშიშროება, რომ ქალაქის ხელისუფლების შეცვლის შემდგომ ეს დოკუმენტი უარყოფილი იქნეს, ან ახლის შემუშავება დაიწყონ? გენგემის ეფექტი გრძელვადიან პერსპექტივაზეა გათვლილი და როგორ უნდა მოხერხდეს ამის დაცვა, რომ ყოველი ხელისუფლების ცვლილების შემდგომ დოკუმენტი გემოვნების მიხედვით ხელახლა არ იქნეს შედგენილი?

გ.ა: როცა მთელი ერი იქითკენ ვართ მომართული, რომ დემოკრატიული სახელმწიფო შევქმნათ, ბუნებრივია, ის მიდგომები, რაც დემოკრატიულ ქვეყანას ახასიათებს, უნდა გავითვალისწინოთ. თუმცა, ვფიქრობ, რომ რაიმე რადიკალური ცვლილება, ნებისმიერი მთავრობის მოსვლის შემთხვევაში არ უნდა განხორციელდეს. გენგეგმის შედგენაში სპეციალისტებიც ფართოდ არიან ჩართულები და ყველანაირად გათვალისწინებული იქნება ის რაციონალური მოთხოვნები, რომლებიც ქალაქის განვითარების პერსპექტივას სჭირდება.

"რ": გენგეგმაში თუ არის გათვალისწინებული ქალაქისათვის ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე პრობლემის - არასწორი მშენებლობების მოგვარების გზები? რა გაკეთდება იმისათვის, რომ იგი თბილისისათვის ნაკლებად მტკივნეული გახდეს?

გ.ა: ამას ორი მხარე აქვს. საქმე ისაა, რომ მშენებლობის ნებართვები ხშირ შემთხვევაში არასწორ ადგილებშია გაცემული - სარეკრეაციო ზონებში, მაგრამ კომპანიებს აშენების უფლება ოფიციალურად მოპოვებული აქვთ. ანუ, ერთი შეხედვით ისინი კანონიერების ფარგლებში მოქმედებენ. ერთი მხრივ, ჩვენ ვალდებულები ვართ, ამ კომპანიების უფლებები დავიცვათ, მაგრამ მეორე მხრივ, ასევე ვალდებულები ვართ, მოქალაქეების სამართლიანი მოთხოვნებიც გავითვალისწინოთ.

მოგეხსენებათ, როცა კომპანია მშენებლობის ნებართვას მოიპოვებს, კლიენტები თანხის გადახდას წინასწარ, აშენებამდე იწყებენ. ანუ, მათ მომავალი ბინები უკვე ნაყიდი აქვთ. ასე რომ, ძალიან ბევრი ადამიანის ინტერესია წარმოდგენილი. ამ პრობლემას რაციონალური მიდგომა უნდა, რათა არც ერთი მხარე არ დაზარალდეს. თუმცა, ცოტაოდენი დათმობა ორივეს მოუწევს.

ბუნებრივია, მშენებლობის შეჩერების უფლება არ გვაქვს, რადგან ქალაქი უნდა განვითარდეს, მაგრამ ამავე დროს იქმნება დილემა - რის ხარჯზე შეიძლება გაკეთდეს ეს? პრობლემა ძალიან ბევრია და ამას გონივრული და ზომიერი აწონ-დაწონვა სჭირდება.

"რ": თუმცა, ამასობაში დრო გადის, მშენებლობები კიდევ უფრო მრავლდება, იზრდება და სართულები ემატება. რამდენიმე თვის წინ დროებითი მორატორიუმის გამოცხადებაზე იყო საუბარი, ეს დღის წესრიგში აღარ დგას?

გ.ა: მოდით, ამ პრობლემას ასე შევხედოთ - როცა მშენებლობა მიმდინარეობს, მას ძალიან ბევრი არქიტექტურული საფეხური აქვს გავლილი. კიდევ ვიმეორებ, რომ მოსახლეობისა და ფირმების ინტერესი, რომელთაც ამ ყველაფერში უკვე თანხები აქვთ გადახდილი, არ უნდა დაზარალდეს. აქედან გამომდინარე, ბუნებრივია, ზედამხედველობის სამსახურმა უნდა გააკონტროლოს, რომ რაიმე არ დაირღვეს. თუ მშენებლობის დროს გადაცდომა-გადახვევაა, ბუნებრივია, პროცესში ზედამხედველობის სამსახური ჩაერთვება და შესაბამის ზომებს მიიღებს.

"რ": ბოლო პერიოდში ხმაური გამოიწვია თამარაშვილის ქუჩაზე მშენებლობის გამო ხეების გაჩეხვამ, რომელზეც ბრძანება უკვე ახალი ხელმძღვანელობის პირობებში იყო გაცემული. როგორ უყურებთ ამ ყველაფერს?

გ.ა: როგორც ცნობილია, თამარაშვილის ქუჩაზე მშენებლობას "არქი ჯგუფი" აწარმოებს. ეს კომპანია დაახლოებით 20 მილიონი დოლარის ინვესტიციას ახორციელებს და ამ მშენებლობაზე 200 ადამიანი დასაქმდება. მან თავისი ნაბიჯი ამ ხეების მოსალოდნელი გახმობით ახსნა. საუბარი სულ 30 ხეზეა. მათგან 4 ხე უკვე გამხმარი იყო, უმეტესობა კი მძიმე მდგომარეობაში გახლდათ. როცა მერიის ეკოლოგიის სამსახურმა ეს საკითხი შეისწავლა, "არქი ჯგუფისაგან" პირობა მიიღო, რომ ყოველი აშენებული 10 კვადრატული მეტრის სანაცვლოდ, ისინი იმავე ტერიტორიაზე ერთ ხეს დარგავენ. ეს ქალაქში ეკოლოგიისა და რეკრეაციის მხრივ საკმაოდ სერიოზული შენაძენი იქნება. თანაც, ამ კომპანიამ ერთგვარი გადაცდომის გამო ნარგავების აღდგენითი ღირებულების თანხა უკვე გადაიხადა - 88 884 ლარი.

"რ": ცოტა ხნის წინ მერმა განაცხადა, რომ მალე 650 ახალ, ეკოლოგიურად სუფთა ავტობუსს შევიძენთ. არის თუ არა უკვე ცნობილი დეტალები - საიდან ვყიდულობთ, როდისთვის შევძლებთ სარგებლობას და რას ნიშნავს ეკოლოგიური, ანუ რითი განსხვავდება იგი ჩვეულებრივი ავტობუსებისაგან?

გ.ა: როგორც ჩვენს თანამოქალაქეებს მოეხსენებათ, ქალაქის ერთ-ერთი მწვავე პრობლემა საზოგადოებრივი ტრანსპორტით მომსახურებაა. რაც შეეხებათ ამ ავტობუსებს, ისინი ევროპული სტანდარტის იქნება, ბუნებრივ აირზე იმუშავებენ, ევრო 6 ძრავით და შშმ პირთა საჭიროებისათვის გათვალისწინებული მექანიზმებით აღიჭურვებიან. მოლაპარაკებები სხვადასხვა ქვეყანასთან ინტენსიურად მიმდინარეობს. საუბარია როგორც ევროპის ქვეყნებზე - გერმანია, ჰოლანდია - ისე აზიის ქვეყნებზე, კერძოდ ჩინეთზე. მუშაობის პროცესში შესაფერისი ღირებულების ავტობუსებს შევარჩევთ, თუმცა ისინი აუცილებლად მედეგობაზე უნდა იყოს გათვლილი.

"რ": დაახლოებით რა დაუჯდება ეს დედაქალაქის ბიუჯეტს?

გ.ა: რამდენდაც ჩემთვის ცნობილია, ზოგიერთი ავტობუსი 200-300 ათასი ევროც კი ჯდება. მათი ჩინური ვერსია უფრო იაფია, მაგრამ, კიდევ გავიმეორებ, რომ ამ შემთხვევაში ჩვენი მიზანი ისაა, რომ იგი მაქსიმალურად გამძლე იყოს.

"რ": ეს მიმდინარე წელს მოესწრება?

გ.ა: ვვარაუდობთ, რომ მეორე კვარტალში უკვე შევიძენთ და ხალხი მისით სარგებლობას შეძლებს.

"რ": გვინდა, აზრი გკითხოთ "პანორამა-თბილისზეც", რომელიც ბოლო დროის ყველაზე ხმაურიანი პროექტია...

გ.ა: გეტყვით, თუ როგორ ვუყურებ მას. მეტროს ხაზები რომ გაიყვანეს, მას შემდეგ ასეთი მასშტაბის პროექტი თბილისში აღარ განხორციელებულა. მასშტაბურობის კუთხით, ბუნებრივია, ეს ძალიან საჭირო და საშური პროექტია. სანამ ზოგად შეფასებაზე გადავიდოდე, გეტყვით, რომ ახლახან თბილისში ევროპის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკის (უიკვ) ფორუმი გაიმართა და გამოჩნდა, რომ საკონფერენციო დარბაზები არ გვეყო, რათა ასეთი მასშტაბური და უმნიშვნელოვანესი ფორუმისათვის გვემასპინძლა. თბილისი ტრადიციულად კავკასიის ცენტრი იყო. თუ გვინდა, რომ ეს ფუნქცია დავიბრუნოთ, ბუნებრივია, რომ ასეთი მასშტაბის პროექტებზე უარი არ უნდა ვთქვათ. ასევე, ჩვენს დედაქალაქში სასტუმროების პრობლემაცაა, 15-17 ათასზე მეტ სტუმარს იგი ვერ იტევს.

საკრებულოში "პანორამა-თბილისის" განხილვა მოეწყო, რომელსაც ესწრებოდნენ როგორც არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები, ისე რიგითი მოქალაქეები. მე პირადად ვერც ერთი არგუმენტირებული შენიშვნა და დასაბუთებული პოზიცია მის წინააღმდეგ ვერ მოვისმინე, რომელიც ჩემთვის მისაღები იქნებოდა. გაიძახიან, ქალაქის იერსახე ზიანდებაო, მაგრამ ასე ზედაპირულად პრობლემაზე მსჯელობა, რომელიც ქალაქის სისხლხორცეულ საკითხს ეხება, არ შეიძლება. ის ხომ ძალიან ბევრ რამეს შეცვლის.

უფრო კონკრეტულად რომ ვისაუბროთ, პანორამა-თბილისის ძირითადი ნაგებობა სოლოლაკის ქედს მიღმა, ლეღვთახევის მიდამოებში აშენდება. ეს ადგილი ისტორიულ ზონაში არ შედის. ქალაქიდან მხოლოდ მთის წვერზე შეფენილი ტერასები გამოჩნდება. რაც შეეხება ერეკლეს მოედანს, როცა კომპანიამ ლესელიძეზე მდებარე შენობა შეიძინა, იქ რეკონსტრუქციის პროექტი უკვე არსებობდა. კომპანია წესებს ზედმიწევნით დაიცავს, მას რემონტს ნორმების სრული დაცვით ჩაუტარებს. განსაკუთრებული ცვლილებები არც ე.წ. ცეკავშირის შენობის ადგილას მოხდება. იქ საკმაოდ მაღალი შენობა იდგა და ახალი შენობაც თითქმის იმავე სიმაღლის იქნება. მხოლოდ ერთ ადგილას აიწევს სიმაღლეში, სადაც საბაგირო სადგური დამონტაჟდება და სოლოლაკისკენ გასვლა იქნება შესაძლებელი.

პროექტის გარშემო კვლევა ჩატარდა, რომელშიც ხელოვნებათმცოდნეები და სხვა სპეციალისტები იქნენ ჩართულნი. ასე რომ, ყველაფერი გათვლილი და გათვალისწინებულია. ამავე დროს, არქიტექტურული კონცეფცია დაიხვეწა, პროექტის მოცულობა ორჯერ შემცირდა. თავისუფლების მოედანზე 300-ადგილიანი ავტოპარკინგი კეთდება, ხოლო ერეკლეს მოედანზე 500-ადგილიანი. იმ ადგილას, სადაც პანორამა-თბილისის პროექტი ხორციელდება, 30 ათასი ძირი ხე უნდა დაირგოს. 150 მილიონი ლარი მხოლოდ ხელფასის სახითაა გამოყოფილი. ეს შემოსავალი ხომ ქალაქში დარჩება, ოჯახების შემოსავალს შეავსებს.

ასე რომ, პრობლემას არა გაღიზიანებული და ურაპატრიოტული პოზიციიდან უნდა შევხედოთ, არამედ უფრო რეალურდ გავაანალიზოთ, თუ რა სიკეთეს მოგვიტანს პანორამა-თბილისი. გულში მჯიღის ცემა საჭირო არაა. არავის არავისზე ნაკლებად არ უყვარს თავისი ქალაქი და ქვეყანა. ჯობია, საქმე ვაკეთოთ.

"რ": ანუ, ოპონენტების მთავარ არგუმენტს, რომ ჯობდა, პროექტისათვის სხვა, ნაკლებად დატვირთული ადგილი შერჩეულიყო, თქვენ არ ეთანხმებით და მიგაჩნიათ, რომ ეს საჭირო არ იყო?

გ.ა: სხვა ადგილასაც გაკეთდება მსგავსი პროექტები. ვალდებულები ვართ, რომ ქალაქზე ვიზრუნოთ და ერთად განვავითაროთ. მოხარული ვარ, რომ ამ პროექტზე საუბარი ასე გამჭვირვალედ და ღიად მიდის. ამაზე რამდენიმე წლის წინ ოცნებაც კი არ შეგვეძლო.

"რ": არის თუ არა რაიმე სიახლე "სითი-პარკთან" დაკავშირებით? ამ პრობლემის მოგვარების პირობას ქალაქის ხელისუფლება ჯერ კიდევ მოსვლამდე დებდა, თუმცა თითქმის ერთი წელი გავიდა და ჯერ არაფერი შეცვლილა. რატომ გაჭიანურდა ასე?

გ.ა: "სითი-პარკის" პრობლემა ჩვენი დედაქალაქისათვის ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული პრობლემაა. ყველამ იცის, რომ მასთან გაფორმებული ხელშეკრულება კაბალური და სამართლებრივად დარღვეულია. მისი პრობლემა თბილისელთა ნახევარს მაინც შეეხო, როცა მოპარული მანქანების საჯარიმო სადგომებიდან გამოყვანა უხდებათ. ამას ჩვენც ძალიან მტკივნეულად განვიცდით. არსებობს რამდენიმე გარემოება, რომლებმაც სირთულე შექმნა.

ამ ეტაპზე "სითი-პარკს" რამდენიმე მოთხოვნა წავუყენეთ: ერთი, რომ შეეზღუდოს ავტომობილების საჯარიმო სადგომზე გადაყვანა, ვინაიდან ხშირ შემთხვევაში არასწორად გაჩერებული მანქანა მოძრაობას ხელს არ უშლის.

კომპანიას ავტომანქანის საჯარიმო სადგომზე გადაყვანა მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიეცეს, თუ იგი მოძრაობას აფერხებს; მეორე, შეიცვალოს შემოსავლის უთანასწორო განაწილების წესი, რომელიც წლების განმავლობაში დედაქალაქს შემოსავალს აკარგვინებდა. ეს თბილისის ბიუჯეტს დამატებით თანხებს გაუჩენს, რითაც სხვადასხვა პროექტი განხორციელდება; მესამე, შეიზღუდოს ტროტუარებზე პარკირება, რაც ქვეითად მოსიარულეებს თავისუფლად გადაადგილების შესაძლებლობას მისცემს; და მეოთხე, გაუქმდეს ხელშეკრულების ის მუხლი, რომლითაც წლების განავლობაში "სითი-პარკს" პარკირების მოწყობისა და ადმინისტრირების ექსკლუზიური უფლება ჰქონდა. ეს ცვლილებები რომ შევა, მაშინ ყველაფერი თავის ადგილზე დადგება.

რაც შეეხება ხელშეკრულების მთლიანად შეწყვეტას, როგორც გაირკვა, ეს დედაქალაქს 25-მილიონიან ჯარიმად დაუჯდება. დამეთანხმებით, საკმაოდ სოლიდური თანხაა და იგი ისევ და ისევ მოსახლეობას მოაკლდება. ასე რომ, ხელაღებით მიდგომა არასწორად მიმაჩნია.

"რ": არის თუ არა თავად "სითი-პარკი" იმ მოთხოვნების შესრულებაზე თანახმა და როდიდან შეიძლება ველოდოთ ამ ცვლილებებს?

გ.ა: გეთანხმებით, რომ პროცესი გაჭიანურდა, მაგრამ მოლაპარაკებები ძალიან რთულად მიდიოდა. ახლა უკვე ვფიქრობ, რომ ცოტა ხანში ერთიანი პოზიცია ჩამოყალიბდება და ამ საკითხზე პასუხები გვექნება.

"რ": მოსახლეობა ასევე ხშირად გამოხატავს უკმაყოფილებას კომპანია "თბილისის მიკროავტობუსის" მიმართაც, რომელიც ყველა პრობლემას მძღოლებს უკავშირებს - იქნება ეს სიცხეში კონდიციონერის არჩართვა, მწეველი მძღოლები თუ გაჭედილი მიკროავტობუსები. აქვს თუ არა მერიას რაიმე სახის ბერკეტი, რათა კომპანიას ვალდებულებების ბოლომდე შესრულება მოსთხოვოს?

გ.ა: თითოეული მძღოლის უკან ოჯახი დგას, რომელსაც იგი ინახავს, თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ამით ჩვენი თანამოქალაქეების სამართლიანი მოთხოვნები და უფლებები უგულებელყოფილი იყოს. სუბიექტური ვიქნები და ვიტყვი, რომ მე პირადად მირჩევნია საზოგადოებრივი ტრანსპორტის პრობლემა ისე მოგვარდეს, რომ ქალაქში მიკროავტობუსები არ იყოს. თუმცა, ბუნებრივია, სანამ ამ საკითხზე გადავალთ, უნდა გავითვალისწინოთ ამაჟამდ მომუშავე მძღოლების ინტერესები.

ყველას გვიმგზავრია მიკროავტობუსით და ვიცით, თუ რა მდგომარეობაა იქ. ვალდებულები ვართ, რომ გავითალისწინოთ როგორც მძღოლების დასაქმების საკითხი, ისე მგზავრების უფლებები. ამიტომ ამ ყველაფერს დაფიქრება და აწონ-დაწონვა სჭირდება. მართალი ხართ, შეიძლება ეს ზოგჯერ დროში გაიწელოს, მაგრამ მთლიანობაში სწორი გადაწყვეტილება უნდა მივიღოთ.

რაც შეეხება იმ კერძო კომპანიას, რომლის მფლობელობაშიც მიკროავტობუსებია, მათთან შეხვედრაა საჭრო. მათ ის შენიშვნები უნდა მიიღონ და გაითვალისწინონ, რომლებიც ჩვენი მოქალაქეებისაგან მოდის.

"რ": რაც შეეხება საცობებს, რა კონკრეტული სამუშაოები მიმდინარეობს ამ პრობლემის მოსაგვარებლად?

გ.ა: ცოტა ხნის წინ უნგრეთის ელჩთან მქონდა შეხვედრა, რომელმაც გვითხრა, რომ ჩვენს დედაქალაქში გადაადგილების პრობლემა არაერთხელ შეექმნა. ამიტომ თავადვე შემოგვთავაზა, რომ გამოაგზავნის სპეციალისტებს, რომლებიც ერთი კვირის განმავლობაში დედაქალაქში მოძრაობას დააკვირდებიან და შესაბამის რჩევებს მოგვცემენ. ამაზე მერიაშიც დაწყებულია ინტენსიური მუშაობა და ველით, რომ 2-3 თვეში ყველაფერი წესრიგისაკენ წავა.