"თავისუფალი დემოკრატები" "ნაციონალებთან" და ყოფილ "ნაციონალებთან" პარტიულ თანამშრომლობას გამორიცხავენ. ისინი მხოლოდ თემატურ საკითხებზე საკანონმდებლო ორგანოში ითანამშრომლებენ, - ამის შესახებ "რეზონანსთან" ინტერვიუში პარტიის თავმჯდომარე ირაკლი ალასანიამ ისაუბრა.

"დემოკრატების" ლიდერი აცხადებს, რომ მათსა და "ნაცმოძრაობას" შორის ფუნდამენტური სხვაობაა, თუნდაც დემოკრატიული მოწყობის კუთხით. ეს იყო თავის დროზე ამ პარტიასთან გამიჯვნის მიზეზი.

ამბობს, რომ "ნაცმოძრაობაც" და "ქართული ოცნებაც" წარსულია. ამაზე მიუთითებს სხვადასხვა გამოკითხვების შედეგების დინამიკაც. მიაჩნია, რომ ამომრჩეველი ახალ პოლიტიკურ ძალას ითხოვს. მისი აზრით, ამის პოტენციალი სწორედ "თავისუფალ დემოკრატებს" გააჩნიათ.

"რეზონანსი": "ნაციონალური მოძრაობა" ოთხმა წევრმა დატოვა. აპირებს თუ არა თქვენი პარტია ამ ოთხეულთან თანამშრომლობას?

ირაკლი ალასანია: ეს არის "ნაცმოძრაობის" შიდა სამზარეულო, აქედან გამომდინარე, სპეკულაციებს არ დავიწყებთ. ეს არის მათი პარტიული საქმე.

თანამშრომლობას რაც შეეხება, პარლამენტში არსებობს სივრცე, სადაც უნდა მოხდეს ქვეყნისთვის მნიშვნელოვან თემებზე კონსულტაციები. ეს სივრცე სხვა პარტიებთან ერთად არაერთხელ გამოგვიყენებია. მაგალითად, ასეთი საკითხი იყო საყდრისის საქმე, მაშინ კონსულტაციები სწორედ "ნაცმოძრაობასთან" გავიარეთ. ეს, სავარაუდოდ, იქნება მომავალშიც.

საპარლამენტო ცხოვრებაში ეს აბსოლუტურად დასაშვებად მიმაჩნია. ქვეყნისთვის მნიშვნელოვან საკითხებზე განსხვავებული პოლიტიკური ხედვის პარტიებთან თანამშრომლობაც უნდა ვისწავლოთ. მათთან პარტიულ თანამშრომლობას არ ვგეგმავთ. ასეთივე თანამშრომლობა გვექნება "ნაცმოძრაობასთან".

"რ": თუმცა რამდენიმე თვის წინ თქვენ თქვით, რომ პროდასავლურ ძალებთან ითანამშრომლებდით, მათ შორის "ნაცმოძრაობასთანაც". თქვენი თანაპარტიელები კი გამორიცხავდნენ ამას...

ი.ა: რაც ახლა თქვენ გითხარით, ის ვთქვი მაშინაც, რომ საპარლამენტო სივრცე სწორედ პარტიების თანამშრომლობისთვისაა.

"რ": "ნაცმოძრაობასთან" პარტიული თანამშრომლობა რატომ არ გინდათ?

ი.ა: ჩვენ შორის არის ფუნდამენტური სხვაობა. ჩვენი ხედვა ერთმანეთისგან აბსოლუტურად განსხვავებულია, მათ შორის დემოკრატიულ სახელმწიფო მოწყობაზე. სააკაშვილის ხელისუფლება იმიტომ დავტოვე და დავუპირისპირდი მას, რომ არადემოკრატიული იყო.

გვაქვს ჩვენი პოლიტიკური დღის წესრიგი. მიმაჩნია, რომ "ნაცმოძრაობაც" და "ქართული ოცნებაც" არის პოლიტიკური წარსული. სამომავლოდ ვინც ხელში უნდა აიღოს ქვეყნის მართვა, ეს არის "თავისუფალი დემოკრატები".

"რ": თუმცა ყველა კვლევა, მათ შორის "ენდიაის" ბოლო გამოკითხვის შედეგებიც აჩვენებს, რომ პირველ და მეორე ადგილებს ისევ ეს პოლიტიკური ძალები იყოფენ...

ი.ა: თქვენ, ეტყობა, დინამიკას არ ადევნებთ თვალს. როგორ შეიძლება მმართველ კოალიციას ორ წელიწადში 50%-ზე მეტი მხარდამჭერიდან რეიტინგი 24%-მდე შეუმცირდეს. "ნაცმოძრაობა" კი 9 წელი იყო ხელისუფლებაში და დღეს მხოლოდ 14% აქვს. ეს ციფრები არაფერს არ გეუბნებათ? მე როგორც პოლიტიკოსს, ერთ რამეს მეუბნება, ელექტორატს მოსწყინდა ერთიც და მეორეც და ელექტორატს უნდა ახალი პოლიტიკური ძალა. ჩვენ გვაქვს ეს პოტენციალი.

"რ": საბოლოოდ გადაწყვეტილია, რომ საპარლამენტო არჩევნებზე დამოუკიდებლად მიიღებთ მონაწილეობას?

ი.ა: რა თქმა უნდა, დამოუკიდებლად გავალთ. ეს არაერთხელ გვითქვამს და დღესაც გიდასტურებთ. მნიშვნელოვანია არა ის, თუ რა ურთიერთობა გვექნება ამა თუ იმ პარტიასთან, არამედ ხალხისთვის მნიშვნელოვანია, თუ რას შევთავაზებთ ეკონომიკური გაჯანსაღების კუთხით. ყველაფერი უკავშირდება ეკონომიკურ წინსვლას.

ამ ხელისუფლებამ ეკონომიკური წინსვლის კუთხით, სამწუხაროდ, ვერანაირი წვლილი ვერ შეიტანა. არის სავალუტო კრიზისი, ამას გარდა, ვერ შეიქმნა სამუშაო ადგილები და ვერც შეიქმნება ამ პირობებში, როდესაც განვითარების ტემპი არის ძალიან დაბალი.

ჩვენ ამომრჩევლისთვის მთავარი შეთავაზება გვაქვს ეკონომიკური ზრდა, მთავარია შიდა პროდუქტის ზრდა. ამასთან დაკავშირებით უახლოეს 2 კვირაში წარვადგენთ ჩვენს ეკონომიკურ ხედვას, სადაც საზოგადოება ასევე დაინახავს შემომატებულ ეკონომიკურ ექსპერტებს, რომლებიც "თავისუფალ დემოკრატებს" უკვე ჰყავს.

ჩვენი მთავარი ამოცანა იქნება, რაც შეიძლება მეტი სამუშაო ადგილი შევუქმნათ ჩვენს მოქალაქეებს, ქართველები არ არიან ზარმაცები, მაგრამ არ აქვთ შესაძლებლობა. ეს ადგილები უნდა შექმნას ბიზნესმა, რომელსაც დასჭირდება ბიზნესგარემოს შექმნა. ამაზე იქნება აწყობილი ჩვენი წინასაარჩევნო კამპანია.

"რ": როდესაც ხელისუფლებაში იყავით, მაშინაც შეინიშნებოდა ეკონომიკური უკუსვლა. მაშინ გუნდში არ გისაუბრიათ ამ თემებზე?

ი.ა: ჩემს გუნდს პასუხისმგებლობა აღებული ჰქონდა საგარეო პოლიტიკაზე და თავდაცვაზე. ეს არის ის ორი სფერო, რომლითაც საქართველომ წარმატებას მიაღწია. ნატოს უელსის სამიტზე მიღწეული წარმატება, ასოცირების ხელშეკრულება, ჩვენი ტერიტორიების, აფხაზეთისა და ოსეთის აღიარების რიცხვი შემცირდა, გაიზარდა ჩვენი რეზოლუციის რიცხვი შვიდით. ანუ ხელისუფლების ყველა წარმატება, რაც ხელშესახები იყო, სწორედ საგარეო პოლიტიკურ ფრონტს უკავშირდება.

"რ": რაზეც პასუხისმგებლობა არ გქონდათ აღებული, გუნდის შიგნით იმაზე თქვენს პოზიციებს არ გამოხატავდით?

ი.ა: მე ვიყავი თავდაცვის მინისტრი და ამაზე ვიყავი კონცენტრირებული. არ შეიძლება ერთმა კაცმა ცხრა საქმე აკეთოს. ინსტიტუციურად არ შეიძლება. დღეს ჩვენი ერთ-ერთი მთავარი პრობლემაა, რომ არაფორმალური პირები იღებენ გადაწყვეტილებას. ბიძინა ივანიშვილმა არაფორმალური მართვის სქემა შექმნა. ეს არასწორია, ყველა ინსტიტუტმა უნდა აკეთოს ის, რაც აქვს ჩაბარებული.

ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ასე ვაპირებთ ქვეყნის მართვას, რომ დელეგირება გავუკეთო ყველა ინსტიტუტს და საერთო ჩანაფიქრით მათ მიიღონ გადაწყვეტილება. არ შეიძლება, რომ მთავარი პროკურორი ერეოდეს ბიზნესის გადაწყვეტის საკითხებში, როგორც ეს სააკაშვილის დროს ხდებოდა. ეს რომ ხდებოდა და ხდება, ამიტომ იყო წარუმატებელი წინა ხელისუფლებაც და ახლანდელიც.

"რ": ყოფილა თუ არა ბიძინა ივანიშვილის მხრიდან თქვენს საქმეებში ჩარევა, თუნდაც არაპირდაპირი გზით. მაგალითად, ტელეფონზე ხომ არ დაურეკავს და რეკომენდაცია ხომ არ მოუცია რამე საკითხზე?

ი.ა: როდესაც მან დატოვა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, მასთან მე აღარ მქონია ურთიერთობა. ერთადერთხელ შევხვდი. არც სატელეფონო საუბრები არ გვქონია. იმ დროს უკვე ჩვენი ურთიერთობა არ იყო იმ დონეზე, რომ ამ სახის ურთიერთობა გაგვეგრძელებინა. მაგრამ ბუნებრივია, ის ჩემს საქმეებში ერეოდა თავის მიერ შერჩეული პრემიერის სახით და გარკვეულ პროცესებს აფერხებდა.

"რ": საჰაერო თავდაცვის ხელშეკრულების გარდა, კიდევ თუ ყოფილა სხვა საკითხზე ჩარევა?

ი.ა: სხვა საკითხებზეც ყოფილა, მაგრამ ის იყო ყველაზე ხელშესახები საკითხი. გარდა ამისა, ყველა პრინციპულ საკითხზე, როდესაც პრემიერს მივმართავდი, მისგან უპასუხოდ რჩებოდა. იგრძნობოდა, რომ მას არ ჰქონდა დელეგირებული უფლება, რომ აეღო ამ ინიციატივაზე პასუხისმგებლობა, ამიტომ ყველაფერზე მე ვიღებდი პასუხისმგებლობას.

"რ": მინდია ჯანელიძის ზარის შესახებაც უნდა ვისაუბროთ. საფრანგეთში, როდესაც საჰაერო თავდაცვის შესახებ აფორმებდით ხელშეკრულებას, მაშინ ჯანელიძემ დაგირეკათ პრემიერის სახელით და მოგთხოვათ, გადაგედოთ ხელშეკრულების გაფორმება. ამ ცნობამ მედიაში გაჟონა მაშინვე, თუმცა თქვენ არ ისაუბრეთ ამ საკითხზე. ამაზე რამდენიმე თვის შემდეგ გააკეთეთ განცხადება. რა იყო დაგვიანებული განცხადების მიზეზი?

ი.ა: მოგეხსენებათ, რომ მინდია ჯანელიძის ზარის მიუხედავად, მე ხელშეკრულება მაინც გავაფორმე. დიდი იმედი მაქვს, რომ თავდაცვის ახლანდელი მინისტრი საქმეს ბოლომდე მიიყვანს. ეს უზრუნველყოფს იმას, რომ საჭიროების შემთხვევაში ქვეყანა ეფექტურად დავიცვათ. ჯარისკაცებს სჭირდებათ შესაძლებლობები და პირობები. ეს არის მთავარი საკითხი.

რაც შეეხება იმას, თუ რატომ არ ვისაუბრე ამაზე მაშინვე, ეს გავაკეთე იმიტომ, რომ დარჩენილი იყო პერიოდი, როცა უკვე უნდა შესრულებულიყო ხელშეკრულების პირობები. მარტის ბოლომდე უნდა ამოქმედებულიყო. არ ვისაუბრე იმიტომ, რომ ამ გახმოვანებით ვინმესთვის შეფერხების მიზეზი არ მიმეცა. მაშინდელ მინისტრს დავუტოვე შესაძლებლობა, რომ სწორი და სახელმწიფოებრივი გადაწყვეტილება მიეღო.

ჩვენმა შემდგომმა ბრიფინგებმა და ზეწოლამ, მგონი, უკვალოდ არ ჩაიარა და იმედი მაქვს, ეს შეთანხმება შესრულდება თინა ხიდაშელის მინისტრობის პერიოდში.

"რ": თქვენ ისაუბრეთ, რომ ამ ხელისუფლების პირობებში ინსტიტუტების რღვევა მიმდინარეობს. "რესპუბლიკელები" კი ამბობენ, რომ კოალიციაში მათი ყოფნის მთავარი მიზეზი ინსტიტუციების გაძლიერებაა...

ი.ა: ეს პარტია ჩვენთან ძალიან ახლოს მდგომი პარტიაა თავისი ლიბერალური ღირებულებებით. იმის მიუხედავად, რომ ისინი ხელისუფლებაში არიან და ჩვენ ოპოზიციაში, ეს ჩვენს ურთიერთობაში არ აისახება.

პარლამენტის თავმჯდომარე დავით უსუფაშვილს ახლა აქვს მთავარი ამოცანა, რომ შეცვალოს საარჩევნო სისტემა და დაინერგოს სამართლიანი სისტემა, ისეთი, როგორიცაა რეგიონულ-პროპორციული. იმედი მაქვს, რომ რაზეც ჩვენ სააკაშვილს ერთად ვებრძოდით, იმას ახლა შეასრულებს.

ახლა მას აქვს ყველა ის ინსტრუმენტი, რომელიც მას სჭირდება ამ დიდი ამოცანის შესასრულებლად. ყველა შესაძლებლობა არსებობს, რომ ეს არჩევნებამდე მოესწროს, თუ, რა თქმა უნდა, პოლიტიკური ნება იქნება და კონკრეტულად "რესპუბლიკელების" პოლიტიკური ნება, როგორც კოალიციის წევრის.

ჩვენ ვსაუბრობთ იმაზე, რომ საკონსტიტუციო კომისიამ უნდა იმუშაოს ამ საკითხზე, რომლის თავმჯდომარეც დავით უსუფაშვილია. ველოდებით კომისიისგან კანონპროექტის მომზადებას.

"რ": თვალში საცემია პრეზიდენტის როლის დაკნინება. ხელისუფლებაში ყოფნის პერიოდში პრეზიდენტის ინსტიტუტის გადარჩენის მცდელობა გქონიათ?

ი.ა: ძალიან გული მწყდება, რომ მთავრობას და დე-ფაქტო მმართველს პრეზიდენტის როლის დაკნინება უნდათ. პრეზიდენტი უმაღლესი ლეგიტიმაციით არჩეული უმაღლესი თანამდებობის პირია. პრეზიდენტს ძალიან სწორი პოზიცია აქვს და არ ჰყვება ამ წაქეზებას.

"დემოკრატებს" მიგვაჩნია, რომ დაჩეხილი კონსტიტუცია არაადეკვატურია. დღეს რომ საგანგებო მდგომარეობა შეიქმნას, ძალიან რთულ ვითარებაში აღმოვჩნდებით. არ არსებობს მექანიზმები, რომელიც სამართალდაცვით და უსაფრთხოების კოორდინაციას სჭირდება. ჩვენს ქვეყანას სჭირდება ძლიერი პრეზიდენტი ძლიერი საპარლამენტო ზედამხედველობით.

"რ": ხელისუფლებაში მოსვლის შემთხვევაში ისევ საპრეზიდენტო მმართველობის შემოღებას გეგმავთ?

ი.ა: ეს იქნება თემა, რომელიც საზოგადოების დიდმა ნაწილმა რეფერენდუმის საშუალებით უნდა გადაწყვიტოს.

"რ": პოლიტოლოგები პრეზიდენტის როლის დაკნინებაში თქვენს როლსაც ხედავენ. გვახსოვს, უშიშროების საბჭოს სხდომაზე არ მიხვედით. გვახსოვს პრეზიდენტის ადმინისტრაციისა და საგარეო საქმეთა სამინისტროს მწვავე დისკუსიაც...

ი.ა: მე ვიყავი უშიშროების საბჭოს პირველივე სხდომაზე. იმ სხდომაზე ვერ წავედი იმის გამო, რომ საზღვარგარეთ დაგეგმილი მქონდა მნიშვნელოვანი ვიზიტი და იმის გადადება ვერ მოხერხდებოდა. ეს არ ყოფილა გამოწვეული პროტესტის ნიშნად. უფრო მეტსაც გეტყვით, პრემიერის მხრიდან მოდიოდა პოლიტიკური მესიჯები, რომ ურთიერთობა არ გვქონოდა პრეზიდენტთან, მაგრამ მე მას ვხვდებოდი და ვესაუბრებოდი.

დავით ზალკალიანის და პრეზიდენტის ადმინისტრაციის დისკუსია ეხებოდა გაეროს გენერალურ ასამბლეას. მე ახლაც ვთვლი, რომ ამ სამიტზე პრემიერი უნდა წასულიყო, მაგრამ ეს უნდა ყოფილიყო ცივილიზებული ფორმით დარეგულირებული პრემიერისა და პრეზიდენტის აპარატებს შორის. ეს იყო საქმიანი არგუმენტების წამოწევა და არა დაპირისპირება პრეზიდენტის ინსტიტუტთან.

"რ": თქვენ რომ ხელისუფლებაში ყოფილიყავით, რიგის სამიტზე დადებითი გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული?

ი.ა: ეს შემიძლია გითხრათ სრული პასუხისმგებლობით. ჩვენ გვქონდა კანონები მიღებული. ბევრი რამ, რაც დღეს ვერ შევასრულეთ, შესრულებული იქნებოდა და პოლიტიკურ გადაწყვეტილებასაც მიიღებდნენ.

გარკვეული ხარვეზების მიუხედავად, შარშან მოლდოვას ვიზალიბერალიზაცია მისცეს. დარწმუნებული ვარ, მომავალ წელს მივიღებთ უვიზო მიმოსვლას, მაგრამ ამაში დროს არ დავხარჯავდით. როდესაც არ ხარ აქტიური და არ მართავ ევროპის დედაქალაქებში შეხვედრებს, ეს მთავრდება ასეთი შედეგებით.