"მოქალაქეობა მოვალეობათა ერთობაა და არა შეღავათთა ერთობლიობა. როცა საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მოქალაქეობას უყურებს როგორც პრივილეგიას, ეს ნიშნავს რომ ის აცდენილია ჭეშმარიტი მოქალაქეობის გაგებას", - ამბობს "რეზონანსთან" საუბრისას საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი ზაქარია ქუცნაშვილი.

დეპუტატი სასამართლო რეფორმის იმ ნაწილსაც აკრიტიკებს, როდესაც მოსამართლეთა დისციპლინარული გადაცდომის საკითხს დამოუკიდებელი ინსპექტორი შეისწავლის. ამბობს, რომ ერთი მხრივ კანონი ყველასთვის კანონი უნდა იყოს - მოსამართლისთვისაც, დეპუტატისთვისაც და რიგითი მოქალაქისთვისაც.

ზაქარია ქუცნაშვილი: ნატოს მიმართ ჩვენ გაცხადებული ინტერესი გვაქვს. ვაცნობიერებთ, რომ საქართველოს გეოგრაფიული მდებარეობა სამხედრო თვალსაზრისით ძალიან მძიმე მდგომარეობაში გვაყენებს. საქართველოს თავისი რესურსებით არ ძალუძს რომ ქვეყნის უსაფრთხოება უზრუნველყოს რუსეთის, თურქეთისა და ირანის გარემოცვაში.

ვაცნობიერებთ, რომ დამოუკიდებლად ჩვენი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა არ შეგვიძლია, ამიტომაც დგას საკითხი, რომელი პოლიტიკური უსაფრთხოების ორგანიზაციის მომხმარებლები გავხდეთ. ყველაზე რეალისტური არის ნატო. ამიტომაც ვთქვით, რომ ჩვენი სამიზნე არის ნატო იმიტომ, რომ ეს არის ყველაზე ძლიერი კოლექტიური სისტემა.

ამის გამო ვიღებთ საერთაშორისო ოპერაციებში მონაწილეობას და ამის გამო ვირჯებით. კარგად გვესმის, რომ ნეიტრალიტეტის შენარჩუნება საქართველოს არ შეუძლია.

აქედან გამომდინარე, თავდაცვის მინისტრის გუშინდელი შეხვედრა ალიანსის გენმდივანთან ძალიან მნიშვნელოვანი იყო, ისევე როგორც თინა ხიდაშელის მიერ გაჟღერებული ინფორმაცია, რომ საქართველო ივნისის ბოლომდე შეიძენს საჰაერო თავდაცვის საშუალებებს. ამით ბოლო მოეღება ამ საკითხის ირგვლივ არსებულ მითქმა-მოთქმას.

"რეზონანსი": ნატოს გენმდივანმა ნატოსთვის პრიორიტეტულ ქვეყნად მონტენეგრო დაასახელა. რა გზავნილი დაინახეთ იენს სტოლტენბერგის ამ განცხადებაში?

ზ.ქ: ბუნებრივია, პრიორიტეტების გამოკვეთის თემა აქტუალურია, ამიტომაც ამ კუთხით ჩვენ სამუშაო გვაქვს ჩასატარებელი. რა თქმა უნდა, დიდწილად ყველაფერი ჩვენზე და ჩვენს აქტიურობაზეა დამოკიდებული.

"რ": მიხეილ სააკაშვილმა მიიღო უკრაინის მოქალაქეობა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის საქართველოს მოქალაქეობას დაკარგავს. მაია ფანჯიკიძემ ვარაუდი გამოთქვა, რომ შესაძლოა ექსპრეზიდენტმა ორმაგი მოქალაქეობის უფლებით ისარგებლოს. როგორ რეგულირდება ეს საკითხი?

ზ.ქ: ორმაგი მოქალაქეობა ნიშნავს იმას, რომ თუ პირს განსაკუთრებული დამსახურება აქვს კაცობრიობის წინაშე, ან განსაკუთრებული ინტერესია სახელმწიფოს მხრიდან კონკრეტულ პიროვნებასთან მიმართებაში, ამ შემთხვევაში ქვეყნის პრეზიდენტს გამონაკლისი წესით ორმაგი მოქალაქეობის მინიჭების უფლება აქვს. მაგრამ ამისათვის საჭიროა დაინტერესებული პირის მიმართვა პრეზიდენტისთვის, განცხადებაში დასაბუთებული უნდა იყოს, თუ რატომ იმსახურებს ორმაგ მოქალაქეობას. ორმაგი მოქალაქეობის ეს საფუძვლები არსებობს.

"რ": ამ კონკრეტულ შემთხვევაში სააკაშვილმა ორმაგი მოქალაქეობის თხოვნით უკრაინის პრეზიდენტს უნდა მიმართოს თუ საქართველოსი?

ზ.ქ: საქართველოს პრეზიდენტს უნდა მიმართოს, რომ კაცობრიობის წინაშე განსაკუთრებული დამსახურება აქვს, ან სახელმწიფო ინტერისიდან გამომდინარე. ამის შემდეგ პრეზიდენტის დისკრეციის საგანია, მიანიჭებს თუ არა სააკაშვილს ორმაგ მოქალაქეობას.

"რ": პოლიტიკურად როგორ შეაფასებთ ექსპრეზიდენტის გადაწყვეტილებას, რომ მან უკრაინის სანაცვლოდ საქართველოს მოქალაქეობა დათმო?

ზ.ქ: ეს მისი ნებაა. ამაში განსაკუთრებულს ვერაფერს ვხედავ, მაგრამ როდესაც ის ამბობს, რომ საქართველოს მოქალაქეობა მისთვის არანაირი პრივილეგია არ არის, ეს მოქალაქეობასთან მიმართებაში მცდარი დამოკიდებულებაა. მოქალაქეობა მოვალეობათა ერთობაა და არა შეღავათთა ერთობლიობა.

როცა საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მოქალაქეობას უყურებს როგორც პრივილეგიას, ეს ნიშნავს, რომ ის აცდენილია ჭეშმარიტი მოქალაქეობის გაგებას. თუმცა მისგან ეს ნამდვილად არ მიკვირს. სააკაშვილი როდესაც პრეზიდენტი იყო, მაშინაც არ ცხოვრობდა საქართველოში. დროის 2/3-ს საზღვარგარეთ ატარებდა. ახლა როდესაც პრეზიდენტი აღარ არის და ეჭვმიტანილია ქართველი ხალხის ფულის გათეთრებაში და მკვლელობათა დაკვეთაში, რა თქმა უნდა, მისგან აღარ მიკვირს, რომ მისთვის საქართველოს მოქალაქეობა დისკომფორტად იქცა.

"რ": სააკაშვილი ამბობს, რომ საქართველოს მოქალაქეობა მისთვის ნიშნავდა მატროსოვის ციხეს...

ზ.ქ: ეს დემაგოგიაა და მეტი არაფერი. სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა არ არის მიბმული მოქალაქეობასთან. თუ პირი საქართველოს ტერიტორიაზე ჩაიდენს დანაშაულს, არ აქვს მნიშვნელობა, ხარ თუ არა ამ ქვეყნის მოქალაქე, ნებისმიერ შემთხვევაში პირი ჩადენილი დანაშაულის პასუხისმგებელი ხდება. მოქალაქეობის ჩამორთმევა მასზე დანაშაულის შეჩერებას არ ნიშნავს. მის მიმართ ძებნა გაგრძელდება ზუსტად ისევე, როგორც ეს აქამდე ხდებოდა და ამ მხრივ არაფერი არ იცვლება.

"რ": პარლამენტში იწყებთ შსს-ს რეფორმის საკითხზე კანონპროექტის განხილვას...

ზ.ქ: გახსოვთ, რომ ეს იყო წინასაარჩევნო დაპირება. არ შეიძლება, რომ საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება ერთი ქოლგის ქვეშ იყოს გაერთიანებული. ამ ორივე მიმართულებას აბსოლუტურად სხვადასხვა ინტერესი აქვს. აქედან გამომდინარე მივესალმები, რომ კონტრდაზვერვისა და უსაფრთხოების სამსახური დამოუკიდებლად ჩამოყალიბდება და ეს გაიმიჯნება პოლიციური ფუნქციებისაგან.

"რ": სასამართლო რეფორმის ფარგლებში ამოქმედდება დამოუკიდებელი ინსპექტორის ინსტიტუტი, რომელსაც კონკრეტული მოსამართლის მიერ დისციპლინარული გადაცდომის შესწავლა ევალება. როგორ უყურებთ ამ საკითხს?

ზ.ქ: ეს ცვლილება გულისხმობს, რომ მოსამართლეები კანონის დაცვის ქვეშ თავადაც უნდა მოექცნენ. კანონის დაცვა უნდა იყოს ყველა პირისთვის და არა ისეთნაირად, რომ ვინმე გავიყვანოთ პასუხისმგებლობის მხრიდან.

ჩვენ უნდა ავაშენოთ პასუხისმგებლობის გრძნობით სავსე სახელმწიფო, სადაც ყველა თანამდებობის პირის უფლებები დაბალანსებული იქნება. არ უნდა იყოს ისე, რომ მოსამართლე თავად დარჩეს პასუხიმგებლობის მიღმა თუ ის განზრახ მიიღებს უკანონო გადაწყვეტილებას?!

"რ": იმ შემთხვევაში რა ხდება, თუ მოსამართლე უნებლიეთ დაუშვებს შეცდომას, ხომ არ არის საფრთხე, რომ მოსამართლეებზე ეს კანონი იმ შემთხვევაშიც გავრცელდეს?

ზ.ქ: ამიტომაც ვამბობ, რომ დისციპლინარული დარღვევა განსაკუთრებული შემთხვევაა. ეს არის ის, როდესაც კანონში წერია ერთი რაღაცა და საუბრობს მეორე რაღაცაზე. მიუთითებს მხარე, რომ კანონში სხვა რაღაც წერია და შენ კიდევ სხვა რაღაცას აკეთებ. ანუ ინტერპრეტაციის შესაძლებლობას იძლევა.

მე ვფიქრობ, რომ კანონის უხეში ბოროტი დარღვევა არავის უნდა ეპატიოს. თუ მოსამართლე დაუშვებს გაუთვალისწინებელ გადაცდომას, ანუ უნებლიე შეცდომას, მაშინ მოსამართლე არ უნდა იყოს მსხვერპლი. აქ კიდევ ერთი პრობლემაა. დისციპლინარული სამართალწარმოების კანონი, რომელიც წარმოშობს მოსამართლის პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საკითხს, ეს არაჩვეულებრივი კანონია. ამიტომაც უმჯობესია რომ ეს საერთო სასამართლოების შესახებ კანონში აისახოს, მათ შორის დისციპლინარული დევნის საკითხები. კონსტიტუცია ამბობს, რომ მოსამართლის სასამართლოში გამწესება, ან გათავისუფლება შეიძლება მხოლოდ ორგანული კანონით. ამიტომ დასარეგულირებულია ეს საკითხი, რომ დისციპლინარული პასუხისმგებლობა ორგანული კანონის ქოლგის ქვეშ მოექცეს და არა ჩვეულებრივი კანონის რეგულაციის ქვეშ.