"ვსაუბრობთ ისე, როგორც თქვენ გესაუბრებით. წივილ-კივილი ასეთ შეხვედრებზე არ მოსულა. მე ახლა მსოფლიო დიპლომატიის წესებს ვერ გამოვიგონებ, თუმცა ვიმეორებ - ყველაფერი, რაც სათქმელი იყო, შესაბამისი სიმკაცრით, პრინციპულობით დაისვა. მაგრამ, სამწუხაროდ, ჩვენს კონფლიქტურ რეგიონებთან დაკავშირებით იმედის მომცემი ჯერჯერობით არაფერი ჩანს", - ამბობს "რეზონანსთან" საუბრისას რუსეთთან ურთიერთობის საკითხებში პრემიერის სპეციალური წარმომადგენელი ზურაბ აბაშიძე, რომელმაც რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე გრიგორ კარასინთან მორიგი შეხვედრა გამართა.
კონკრეტულად რა საკითხებზე მოხდა საუბარი და რა უპასუხა კარასინმა მის ქართველ კოლეგას საოკუპაციო ხაზთან არსებულ ვითარებაზე - ამაზე "რეზონანსი" რუსეთთან ურთიერთობის საკითხებში პრემიერის სპეციალურ წარმომადგენელს, ზურაბ აბაშიძეს ესაუბრა.
ზურაბ აბაშიძე: მათი პოზიცია ცნობილია. ისედაც არ ველოდი, რომ რამე განსაკუთრებულს და ახალს მოვისმენდი. რუსეთი თვლის, რომ ცხინვალის რეგიონი - ე.წ. სამხრეთ ოსეთი - არის დამოუკიდებელი სახელმწიფო და დე ფაქტო მთავრობას აქვს უფლება შექმნას თავის სასაზღვრო ინფრასტრუქტურა, ხოლო რუსეთის მხარე დაეხმაროს მათ. ასეთია მათი პოზიცია, რაც კატეგორიულად განსხვავდება ჩვენი და საერთაშორისო თანამეგობრობის ხედვისგან. მაგრამ ეს არის 2008 წლის ომის და წინა ხელისუფლების მიერ დაშვებული უმძიმესი შეცდომების შედეგი.
"რეზონანსი": მცოცავი ანექსია რუსეთის მხრიდან ბოლო 7 წლის მანძილზე მეტნაკლები აქტიურობით მუდმივად მიმდინარეობს, თუმცა ასეთი ინციდენტები, როგორც წესი, თქვენი და კარასინის შეხვედრების წინა პერიოდს ემთხვევა...
ზ.ა.: დიახ, ეს ასეა. მართლაც პირველი შემთხვევა არ არის, ადრეც ყოფილა ასეთი რამ, მაგრამ მათი პასუხი სტანდარტულია. პირიქით აქვთ პრეტენზიები, რომ ე.წ. ბანერის მოხსნა იყო პროვოკაცია, რომ ყველაფერი საერთაშორისო ნორმაში ჯდება ა.შ. ჩვენს განცხადებებსა და მათ კომენტარებს შორის ძალიან დიდი უფსკრულია, რომლის ამოვსება როგორაა შესაძლებელი, სიმართლე გითხრათ, ჯერ არ ჩანს.
"რ": რამდენად მკაცრად და მწვავედ დაისვა თქვენი მხრიდან ე.წ. საზღვრის გადმოწევის საკითხი. იყო დაძაბული საუბარი, როგორც ეს ოქტომბერში ე.წ სამეკავშირეო ხელშეკრულებების გაფორმების დროს მოხდა, რამდენად დაძაბულ ფონზე მიმდინარეობდა ეს დიალოგი, რამე იმედის მომცემი გზავნილი თუ ჩამოიტანეთ?
ზ.ა.: რაც სათქმელი იყო ჩემგან, მე მგონი, ყველაფერი ითქვა. ეს არის ძალიან სახიფათო პროვოკაცია მთლიანად რეგიონისთვის, რომელიც სტაბილურობის თვალსაზრისით ისედაც მყიფეა. ამას შეიძლება ისეთი განვითარება მოჰყვეს, რამაც შეიძლება რეალური საფრთხე შეუქმნას ჩვენს რეგიონს.
ეს არის ტერიტორიული მთლიანობის, სუვერენიტეტის ხელყოფა და ელემენტარული ადამიანის უფლებების უხეში დარღვევა. საქართველო ამას არავითარ შემთხვევაში არ შეეგუება.
ვსაუბრობთ ისე, როგორც თქვენ გესაუბრებით. წივილ-კივილი ასეთ შეხვედრებზე არ მოსულა. მე ახლა მსოფლიო დიპლომატიის წესებს ვერ გამოვიგონებ. თუმცა, ვიმეორებ, ყველაფერი, რაც სათქმელი იყო, შესაბამისი სიკმარცით, პრინციპულობით დაისვა. მაგრამ, სამწუხაროდ, ჩვენს ორ კონფლიქტურ რეგიონთან დაკავშირებით იმედის მომცემი ჯერ არაფერი ჩანს.
"რ": ე.წ. საზღვრის გადმოწევის ფონზე ამ ფორმატის პროდუქტიულობა კითხვის ნიშნის ქვეშ კიდევ ერთხელ დადგა. საზოგადოების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ამ ფორმატმა თავისი თავი ამოწურა. მიაჩნიათ, რომ ხელისუფლებამ რუსეთთან მიმართებაში მიდგომა უნდა შეცვალოს?
ზ.ა.: ჩვენი ოპონენტები, განსაკუთრებით "ნაციონალური მოძრაობიდან", გულმოდგინედ ცდილობენ დაგვაშვებინონ საბედისწერო შეცდომები, რაც თვითონ დაუშვეს რუსეთთან მიმართებაში, რამაც ქვეყანა იმსხვერპლა და ამისთვის ყველაფერს აკეთებენ. ჩვენი დასასვლელი პარტნიორები კი ყველანირად ცდილობენ, რომ ასეთი ტრაგიკული შეცდომები აგვაცილონ. სწორედ ამიტომ ისინი ყველგან ხაზგასმით ამბობენ, რუსეთთან დიალოგი უნდა გაგრძელდეს.
აგერ გუშინ ბატონმა უსუფაშვილმა ჩამოიტანა ინფორმაცია ბრიუსელიდან - ნატოში მას რეკომენდაცია მისცეს, რომ ეს ფორმატი შენარჩუნდეს.
"რ": რაც შეეხება ფორმატით გათვალისწინებულ ეკონომიკურ და ჰუმანიტარულ პრობლემებს, რა საკითხები განიხილეთ ამ შეხვედრაზე?
ზ.ა.: ჩვენი დღის წესრიგიდან გათვალისწინებულ საკითხებთან დაკავშირებით კონკრეტულ ნაწილში გვაქვს წინ გადადგმული ნაბიჯები და პრინციპში ყველა შეხვედრაზე რაღაც შედეგს ვდებთ.
მაგალითად, შევთანხმდით, რომ 2011 წელს საქართველოსა და რუსეთის მთვარობებს შორის დადებული შეთანხმება ე.წ. საბაჟო მონიტორინგთან დაკავშირებით განხორციელდება და საბოლოოდ მივაღწიეთ იმ შეთანხმებას, რომ აგვისტოში უკვე შვეიცარიაში გაიმართება სამმხრივი ქართული-რუსულ-შვეიცარიელების შეხვედრა, სადაც მომზადდება ყველა შესაბამისი დოკუმენტი, შეიქმნება ერთობლივი კომიტეტი და უკვე დაიწყება პრაქტიკული მუშაობა ამ პროექტის იმპლემენტაციაზე.
ვფიქრობ, მნიშვნელოვანი შეთანხმებაა. ამაზე დიდი ხანია საუბარია და თუ აქამდე რაღაც გამოკვეთილი პოზიცია რუსეთის მხრიდან არ გვქონდა, ახლა მივიღეთ კონკრეტული პასუხი და შევჯერდით.
"რ": ამ ყველაფრის განხორციელება რამდენად მოესწრება, ამ ხეშეკრულებას ვადა ხომ რამდენიმე თვეში გასდის, საგარეო საქმეთა მინისტრის ყოფილი მოადგილე სერგი კაპანაძე თვლის, რომ რუსეთი ამ ხელშეკრულებას საერთოდ გააუქმებს.
ზ.ა.: გაუქმებაზე საუბარი არ არის, შესაბამისად, ალბათ გაგრძელდება. ყოველ შემთხვევაში სანახავია. ამას ექსპერტები ნახავენ, ტექნიკურად როგორ ხდება. გარდა ამისა, ჩვენ ვისაუბრეთ ისეთ საკითხებზე, როგორც არის ქართული პროდუქციის ახალი სახეობების რუსულ ბაზარზე გატანა.
"რ": ჯაშუშობის ბრალდებით დაკავებული ქართველების გათავისუფლებაზეც თუ ისაუბრეთ და მოხდა თუ არა რაღაცაზე შეჯერება?
ზ.ა.: ამაზე საკმაოდ დეტალური საუბარი გვქონდა. ვფიქრობ, რომ ეს თემა საკმაოდ მნიშვნელოვნად წავწიეთ წინ.
"რ": ანუ, რუსეთის მხრიდან 1996 წელს გაფორმებული ხელშეკრულების გაუქმებას ნეგატიური შედეგი არ მოჰყოლია?
ზ.ა.: არა, ეს არაფერ შუაში არ არის. ის ხელშეკრულება არც იყო ამოქმედებული. პატიმრების თემა ძალიან სერიოზულად წავწიეთ წინ. ასევე რუსეთის მხარემ დაგვიდასტურა ინფორმაცია, რომელიც ჯერ კიდევ ერთი თვის წინ მივიღეთ - აპირებენ სავიზო რეჟიმის გამარტივებას გარკვეული ჯგუფებისთვის. ესეც გარკვეული სიახლეა.
"რ": აფხაზეთის რკინიგზის აღდგენაზე თუ იყო საუბარი, კარასინი აპირებდა ამ საკითხის დასმას.
ზ.ა.: ამ თემაზე საუბარი არ არის. მათი პოზიცია ასეთია - თქვენ თუ გინდათ ამ საკითხის განხილვა, დაელაპარაკეთ აფხაზებს და სომხებს. ჩვენი პასუხი კი მოკლეა - ასეთი ფორმა ჩვენთვის მიუღებელია. ამგვარად, დასამალი და მისაჩქმალი არაფერია.