რას აკეთებთ, პირველ რიგში მაშინ, როდესაც ცდილობთ გახდომას? იწყებთ ვარჯიშს ან დიეტას. მაგრამ ხედავთ, რომ თქვენი წონა ზუსტად იგივეა, რაც ვარჯიშამდე იყო. ამის შემდეგ თქვენ ცდილობთ, რომ ვარჯიშით თავი მეტად დაიტვირთოთ.
ექიმების თქმით, თქვენი ჯანმრთელობისთვის ასეთი ძლიერი დატვირთვა არასასურველი და საშიშია, განსაკუთრებით კარდიო ვარჯიშისას. კარდიო ვარჯიში არის გულისა და მთლიანად მისი სისტემის ვარჯიში, რომელიც მოიცავს ნერვულ სისტემას, სისხლძარღვებს, კაპილარებს. ყველაზე პოპულარულ კარდიო ვარჯიშად სირბილი ითვლება.
არსებობს რამდენიმე მიზეზი იმისა, თუ რატომ ვერ იკლებთ წონაში ბევრი სირბილის შედეგად. თქვენ სირბილის დროს გარკვეულ შეცდომებს უშვებთ.
"რეზონანსი" სირბილის დროს დაშვებულ რამდენიმე მნიშვნელოვან შეცდომას და მათ გამოსასწორებელ მეთოდებს გთავაზობთ.
თქვენი ვარჯიში ერთფეროვანია
თუ თქვენ ყოველდღე ერთი და იგივე ვარჯიშს ერთნაირი ტემპით გააკეთებთ, ორგანიზმი ამას მიეჩვევა და საბოლოოდ მიხვალთ გამოუვალ მდგომარეობამდე, ანუ წონაში ვერ დაიკლებთ.
მეცნიერებმა აშშ-ში ექსპერიმენტი ჩაატარეს, რომელმაც აჩვენა, რომ თუ თქვენ 45 წუთი ერთი და იგივე ტემპით დარბიხართ, ეს საერთო წონის დაკლებაში ნამდვილად გეხმარებათ. თუმცა, იგივე ტემპითა და ხანგრძლივობით ყოველდღე სირბილისას თქვენ პროგრესს ვეღარ იგრძნობთ.
ამიტომ სირბილის დროს გახდომისა და წინსვლისთვის მეტი მოძრაობაა საჭირო. მაგალითად, დაუმატეთ სირბილს ისეთი ვარჯიშები, რომლებსაც ორგანიზმის ძალისმიერი დატვირთვა შეუძლია. ახალი ვარჯიშები, რომელიც აიძულებს მეტაბოლიზმს იმუშაოს ინტენსიურად.
ფიტნეს-ინსტრუქტორი ლიზა ტატიშვილი ჩვენთან იმ მნიშვნელოვან საკითხებზე საუბრობს, რაც სირბილის დროს ადამიანმა აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოს. წინააღმდეგ შემთვევაში იგი სასურველ შედეგს ვერ მიაღწევს. ტატიშვილის თქმით, ყოველდღე ერთი და იგივე ვარჯიშის გაკეთება დადებითი შედეგის მომტანი ვერ იქნება.
"ყოველდღე ერთი და იგივე ვარჯიშის ზუსტად ერთ ტემპში შესრულება, იქნება ეს სირბილი, თუ სხვა ფიზიკური აქტივობა, გარკვეულ შედეგს მოგვცემს. თუმცა კონკრეტული ნიშნულის შემდეგ წონა ქვევით აღარ ჩამოვა და ერთ ადგილზე გაჩერდება. ორგანიზმი ყოველთვის ცვლილებისთვის უნდა მოამზადოთ და მასში ეს ცვლილება აუცილებლად შეიტანო.
"სწრაფი გახდომისთვის საჭიროა სიახლე და არა რუტინული ვარჯიში. სხვანაირი სიხშირითა და მოძრაობით ყოველდღე უნდა დაიტვირთოთ.
"სირბილის დროს ეფექტის მისაღწევად, ერთადერთი რაც შეგიძლიათ გააკეთოთ, შესაძლოა ფეხებზე მიიბათ წონა, ან ხელში მსუბუქი განტელები დაიჭიროთ. სირბილის დროს ცვალოთ გასარბენი მონაკვეთი - სწორი, აღმართი და დაღმართი. შეგიძლიათ იაროთ და ირბინოთ მონაცვლეობით.
"უმჯობესია დღის განმავლობაში ნახევარ საათზე მეტი არ ირბინოთ, იგივე დრო შეგიძლიათ ველოსიპედზე დაჰყოთ. ეს ყველაფერი მაინც ინდივიდუალურია. თუ სპორტსმენზე ვსაუბრობთ, რა თქმა უნდა მას მეტი შეუძლია და 2 საათიც კი მისთვის დამღლელი არ აღმოჩნდება.
"ეცადეთ, ყოველდღიურად ვარჯიში ცვალოთ და ძველი ვარჯიშის ინტენსივობას უმატოთ. კუნთების გასამაგრებლად უმჯობესია ირბინოთ აღმართზე ხოლო სისწრაფის შესანარჩუნებლად დაღმართზე", - აღიშნა ლიზა ტატიშვილმა.
დარბიხართ დიდხანს, მაგრამ არა სწრაფად
თქვენ თუ ყოველდღიურად ვარჯიშობთ ძალიან ბევრს, დიდი დროით, მაგრამ ერთი და იგივე ტემპით, ეს განსაკუთრებულ შედეგს არ მოგცემთ. შეგიძლიათ სირბილი ველოსიპედით ჩაანაცვლოთ. შეგიძიათ ველოსიპედზე ჯდომისას და სირბილისას გამოიყენოთ ეფექტური მეთოდი - 5 წთ იაროთ მშვიდად, ხოლო 10-30 წმ აჩქარდეთ. ეს მეთოდი საკმაოდ ეფექტურია.
კანადელმა მეცნიერებმა დაკვირვებისათვის მოხალისეთა ორი ჯგუფი შექმნეს, სადაც პირველმა ჯგუფმა, 6-ჯერ, 5 წთ-იანი ვარჯიში, 30 - წამიანი აჩქარებით გააკეთა. ხოლო მეორე ჯგუფი ერთი და იგივე ტემპით 30-60 წთ დარბოდა. შედეგი განსაცვიფრებელი აღმოჩნდა - პირველმა ჯგუფმა მეორესთან შედარებით გაცილებით მეტი ცხიმი დაწვა. დაიმახსოვრეთ: პრაქტიკულად ყველა ის ვარჯიში, რომლის დროსაც ადამიანს კარგად გამოუმუშავდება ამტანობა, არ წვავს ცხიმებს.
თქვენ ორიენტირებული ხართ მხოლოდ კალორიების დაწვაზე
სირბილით წონაში კლება ძალიან კარგია, თუმცა ჯანმრთელობას ყურადღება აუცილებლად უნდა მიაქციოთ და გადამეტებულად თავი არ უნდა დაიტვირთოთ.
სპორტდარბაზში მისვლისთანავე და შემდგომ უკვე ვარჯიშის დროს ყურადღება აუცილებლად უნდა მიაქციოთ იმას თუ, როგორი სავარჯიშო მოწყობილობებია, შეუძლია თუ არა მან ეფექტი მოგცეთ და ჯანმრთელობა არ დაგიზიანოთ.
ორგანიზმის გასამკვრივებლად უკეთესი შედეგის მოტანა ველოსიპედს შეუძლია. საშუალო წონის ქალბატონი ველოსიპედით, ერთ საათიანი ინტენსიური ვარჯიშის შედეგად, 224 კილოკალორიას წვავს, ხოლო საშუალო წონის მამაკაცი იგივე დროში - 280 კილოკალორიას.
კუნთების ტკივილი სირბილის დროს კარგი არაა
ადამიანთა უმეტესობას სჯერა სირბილის შესახებ შემდეგი თეორიის - თუ არ არის ტკივილი არ არის სარგებელი. ფიტნესთან დაკავშრებით ეს ფრაზა 80-იან წლებში ჩამოყალიბდა. ბევრს ჰგონია, რომ თუ ვარჯიშის დროს განიცდის ტკივილს კუნთის არეში, ეს პროგრესის მაჩვენებელია.
ხალხს ჰგონია, რომ სავარჯიშო პროგრამიდან მაქსიმალური სარგებელის მისაღებად აუცილებელია ტკივილი იგრძნო. ფიტნეს ინსტრუქტორების თქმით, მტკივნეულმა ვარჯიშმა, შესაძლებელია გამოიწვიოს კუნთოვანი სისტემისა და სახსრების სერიოზული ტრავმა და ცხოვრების აქტიურ სტილს ხანგრძლივი დროით ჩამოგვაშოროს.
ტკივილი სხეულის საგანგაშო სიგნალია და არა ვარჯიშით მიღწეული შედეგის საზომი. ტკივილი სირბილის დროს მიგვითითებს, რომ არასწორად ხდება კუნთის დატვირთვა და საჭიროებს დაუყოვნებლივ ყურადღებას გართულებების თავიდან ასაცილებლად. ტკივილის დანიშნულება ზუსტად ის არის, რომ მიგვახვედროს თუ სად გადის ის ზღვარი, რის მიღმაც სხეულს აღარ შეუძლია დატვირთვის გაძლება.
აქვე უნდა აღვნიშნოთ, რომ ნებისმიერ ადამიანს, რომელსაც ვარჯიში ახალი დაწყებული აქვს ექმნება ვარჯიშის დროს მცირე დისკომფორტი ტკივილის სახით. ტკივილი თანდათან ქრება, როგორც კი კუნთები და მყესები მაგრდება.
ექიმების თმით, არსებობს ერთი მარტივი წესი: თუ გვტკივა, ეს უკვე იმისი ნიშანია, რომ კუნთოვანი ან ძვლოვანი სისტემის რომელიმე უბანი დასვენებას საჭიროებს ან ტრავმირებულია. დასვენების შემდეგ კუნთის გადაღლილობით გამოწვეული ტკივილი მალე გაივლის, თუმცა, თუ ვიგრძნობთ, რომ ტკივილი ან თუნდაც უსიამოვნო შეგრძნება კუნთის არეში არ ნელდება, უნდა ვივარაუდოთ, რომ საქმე გვაქვს ტრავმასთან. ტრავმის შემთხვევაში იმ ვარჯიშების შესრულება, რომლებშიც მონაწილეობას ტრავმირებული კუნთი იღებს, უნდა შევწყვიტოთ სრულ გამოჯანმრთელებამდე.
თქვენ ძალიან ბევრს დარბიხართ
უცნაურად ჟღერს, მაგრამ შესაძლებელია მთელი დღის განმავლობაში ძალიან ბევრს მოძრაობდეთ, თუმცა ცხიმებს საკმარისი რაოდენობით ვერ წვავდეთ. მოძრაობა და სირბილი, ძალიან მნიშნელოვანია თქვენი ორგანიზმის გაჯანსაღებისთვის, თუმცა ცხიმის წვის დროს ჰორმონალური სისტემის კონტროლი აუცილებელია. კორტიზოლი (სტრესის ჰორმონი, რომელიც წარმოიქმნება და გამოიყოფა თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქოვანი შრის მიერ), რომელიც მუდმივი ვარჯიშისა და მოძრაობის შედეგად გამოიყოფა ორგანიზმს თრგუნავს. სტრესულმა სიტუაციამ და ჰორმონების ცვლამ კი შესაძლოა თქვენი წონაში მატება გამოიწვიოს.
დაიმახსოვრეთ: შესაძლოა დიდ მანძილზე სირბილმა სტრესამდე მიგიყვანოთ. კორტიზოლმა კი კუნთების ტრავმა ან ანთება გამოიწვიოს. შესაძლოა, სტრესულმა მდგომარეობამ იმუნურის სიტემაც დაგიზიანოთ. დღეში ერთი საათი კარდიო ვარჯიში, სწორი კვება და ზომიერი მოძრაობა ან სირბილი სავსებით საკმარისია მოხდენილობის შესანარჩუნებლად.
ფიტნეს-ინსტრუქტორ ქეთევან ჯაიანის განმარტებით, ადამიანმა ვარჯიშის დროს ყველაფერს უნდა მიაქციოს ყურადღება. მნიშნელოვანია როგორც ვარჯიში, ასევე კვება. "ინტენსიური სირბილის დროს აუცილებელია რამდენიმე წუთიანი შესვენება, რათა ორგანიზმი არ გადაიტვირთოს. სირბილთან ერთად კარგი შედეგის მომტანია ჩქარი ტემპით სიარული. აუცილებელია კვება, რადგან სწორი კვების გარეშე სასურველ შედეგს ვერ მიაღწევთ.
"ადამიანს შეუძლია სირბილი როგორც დარბაზში, ასევე გარეთ. ორივე მათგანი შედეგის მომტანია. შესაძლებელია მათი ერთმანეთთან შენაცვლებაც.
"სირბილი ისევე მნიშნელოვანია, როგორც ველოსიპედზე ვარჯიში, ორივე მათგანს თავისებური დატვირთვა აქვს. ველოსიპედით ვარჯიშისას ზეწოლა ფეხის კუნთებზე მეტად მოდის ვიდრე სხვა კუნთზე. სასურველია, ორივეთი დავკავდეთ.
"კვება გასათვალისწინებელია. ეცადეთ, რომ ვარჯიშამდე 1 საათით ადრე და ვარჯიშიდან 1 საათის შემდეგ მიიღოთ საკვები. წყლის მიღებაც ძალიან მნიშნელოვანია და ეცადეთ ვარჯიშის პროცესში მცირე დოზით სვათ იგი. დღის განმავლობაში კი 2 ლ წყალი მიიღეთ", - განმარტა "რეზონანსთან" საუბრისას ქეთევან ჯაიანმა.