მეჩვიდმეტე საუკუნის საქართველოს ისტორიას განსაკუთრებულ ხიბლს სძენს მარიამ დადიანი, ქალი, რომელიც თავისი ეპოქის თითქმის ყველა მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოვლენის ეპიცენტრში აღმოჩნდა.

ქართული ხალხური მედიცინის წიაღში მკურნალთა არაერთი საგვარეულო შტო იშვა, რომელთაც უნიკალური მალამოები შექმნეს. რა თქმა უნდა, ყველას ერთ სტატიაში ვერ გავიხსენებთ, მაგრამ რამდენიმე საინტერესო ამბავს შევთავაზებთ მკითხველს ქართული მალამოს ისტორიიდან.

საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად, ქვეყნის დაცვა და სამხედრო ვალდებულების მოხდა საამისო უნარის მქონე ყველა მოქალაქის მოვალეობაა. ამას ამბობს კანონი. მოქალაქეებისა და სპეციალისტების აზრით კი, 2-წლიანი სავალდებულო სამსახური, რეალურად, შედეგს არ იძლევა და მხოლოდ იაფი მუშახელია ძალოვანი სტრუქტურებისათვის.

საქართველოს ისტორიაში ძნელად თუ შევხვდებით ისეთ ოდიოზურ პერსონას, როგორიც სამეგრელოს მთავარი ლევან მეორე დადიანია. მას არ გაუმართლა იმით, რომ დროს ასცდა და სხვა რეალობაში არ დაიბადა. ის იყო კაცი, რომელმაც ჩაკეტილ სივრცეში მოახერხა საკმაოდ ბევრი რამ - საკუთარი მამულის გაძლიერება კულტურული და პოლიტიკური თვალსაზრისით.

ქართველ მწერალთა შორის ყველაზე დიდი მემკვიდრეობა ვაჟა-ფშაველამ დაგვიტოვა, როგორც ბესიკ ხარანაული იტყვის, ლექსები - ვარსკვლავებივითაა დაუთვლელი, პოემები შვიდი მნათობივით, თუმცა არანაკლები ნაამბობი და მოგონებაა ჩვენამდე მოღწეული ვაჟაზე და სწორედ რამდენიმე მათგანი, გვინდა, გავიხსენოთ დღევანდელ სტატიაში.

ქართულ ბაზარზე ნიტრატებით გაჯერებული ხილ-ბოსტნეული იყიდება. მომხმარებელთა უფლებადამცველი ერთ-ერთი ორგანიზაციის კვლევით დადასტურდა, რომ პროდუქტში ნიტრატების დონე საშიშ ზღვარზეა. როგორც აღმოჩნდა, ბაზარზე წარმოდგენილი პროდუქტების თითქმის ნახევარი ნიტრატების საშიშ რაოდენობას შეიცავს, საზამთრო და ვაშლატამა ქიმიკატებით არის გაჯერებული. ამ მხრივ განსაკუთრებით საშიშია საზამთრო, რომელშიც ნიტრატების შემცველობა დასაშვებ ნორმას სამჯერ აღემატება. დაახლოებით ამდენივეა შხამქიმიკატის რაოდენობა ვაშლატამაში. რაც შეეხება ბოსტნეულს, ამ მხრივ საფრთხე განსაკუთრებით პომიდორს უკავშირდება, ხოლო კარტოფილსა და ხახვში ნიტრატების შემცველობა ნორმის ფარგლებშია.

"მოკლე ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა ცნობილი გამომცემელი და "საქართველოს სამოთხის", "საქართველოს დიდების" და სხვა ისტორიულ თხზულებათა საქართველოს შესახებ ავტორი, მიხეილ საბინინი" - ასეთი მოკრძალებული განცხადება გამოქვეყნდა გაზეთ "ცნობის ფურცელში" 1900 წლის 13 მაისს საქართველოს სიძველეებისა და ეკლესიის ისტორიის გამორჩეული მკვლევარის - მიხეილ საბინინის გარდაცვალების შესახებ, რომელიც მოსკოვში გარდაიცვალა და იქვე დაკრძალეს.

უძილობა, ანუ ინსომნია, ფართოდ გავრცელებული და საკმაოდ სერიოზული დაავადებაა. ხშირად მას მხოლოდ ნევროზულ ფონს უკავშირებენ, თუმცა რეალურად გამომწვევი მიზეზი მრავალგვარია - მსუბუქი ნერვიულობით დაწყებული, ქრონიკული დაავადებებით დამთავრებული. 21-ე საუკუნის საქართველოში მრავლად არიან ისეთი ადამიანები, რომლებსაც უძილობის პრობლემა აწუხებთ.

სიცხესთან დაკავშირებით სპეციალისტები მოქალაქეებს სითხის მიღებას, ჩაცმულობაზე ყურადღების გამახვილებას და შუადღის საათებში ქუჩაში გასვლისგან თავის შეკავებას ურჩევენ.

ზაფხულის დადგომასთან ერთად, დედაქალაქში მომრავლდნენ ველოსიპედით მოსიარულე ადამიანები. ვინც ქალაქიდან გასვლას ვერ ახერხებს, ცდილობს, დრო ველოსიპედით სეირნობაში გაატაროს. ეს არა მარტო განტვირთვის ერთ-ერთი საშუალება, არამედ ჯანმრთელობისთვისაც სასარგებლოა. ბოლო წლებში ველოსიპედით გადაადგილება თავისებურ მოდად იქცა.

უმუშევრებისთვის კომპენსაციის დაწესებას სპეციალისტების უმეტესობა შორეულ პერსპექტივაშიც კი ძნელად ვარაუდობს. მიუხედავად იმისა, რომ პრობლემა გაცნობიერებული აქვს სახელმწიფოსაც, ამ ეტაპზე ეს საკითხი დღის წესრიგში არ დგას. დასაქმების საკითხზე მომუშავე ორგანიზაციების წარმომადგენლებს მიაჩნიათ, რომ მთავრობას ადრე თუ გვიან მოუწევს უმუშევარი მოქალაქეების ხელშემწყობი ღონისძიების გატარება, თუმცა კონკრეტული მოდელი, როგორ შეიძლება ეს განხორციელდეს, ჯერჯერობით არ აქვთ.

"ყველაზე უფრო მისი ნიჭის თაყვანისმცემელი იყო ილია ჭავჭავაძე, რომელიც ამბობდა, რუსთაველის შემდეგ ჩვენ ასეთი ნიჭიერი პოეტი არ გვყოლიაო. "ხუთაშაბათობის სხდომებზე", რომელნიც ილიას ბინაზე ეწყობოდა-ხოლმე და რომელთაც ესწრებოდნენ რედაქციის ყველა წევრი, მწერლები და ილიას მეგობრები, ხშირად კითხულობდნენ ვაჟა-ფშაველას ამა თუ იმ თხზულებას" - წერდა თავის მოგონებებში ვაჟაზე ექვთიმე თაყაიშვილი.